ga naar navigatie

Geschiedenis

Ter ontginning van de Drentse venen werd in 1765 een begin gemaakt met het graven van het Stadskanaal. Vanaf 1787 ontstond langs dit kanaal het dorp Stadskanaal. Het langgerekte dorp maakte deel uit van de gemeente Onstwedde en voor een kleiner deel van de gemeenten Wildervank en Nieuwe Pekela.
De bevolking bestond hoofdzakelijk uit veenarbeiders, schippers en boeren. Omstreeks 1830 vestigden zich de eerste joden in het dorp.

Aangezien Stadskanaal deel uitmaakte van meerdere gemeenten is niet goed aan te geven hoeveel joodse inwoners de plaats kende. Men neemt aan dat omstreeks 1840 het aantal joden elf bedroeg, in 1899 telde de plaats rond de 200 joden en in 1941 woonden er 130 joden.

De veehandel en de verkoop van vlees vormden voor de joden de belangrijkste bronnen van bestaan.
De joden in Stadskanaal behoorden tot de Joodse Gemeente Veendam. De dichtstbijzijnde synagoges stonden in Veendam of Pekela, een afstand van zo’n 15 kilometer. Gezien deze relatief grote afstand hield men synagogediensten in een kamer van een huis aan het Boerendiep.

Vanaf 1848 probeerde men te komen tot de stichting van een Joodse Gemeente Stadskanaal. Ondanks tegenwerking uit Veendam slaagde men er in om in 1850 de status van een zogenaamde bijkerk te verwerven. In 1877 is er dan sprake van de Joodse Gemeente Stadskanaal, maar onbekend is wanneer die status is verworven.
In augustus en november 1942 werden de joden gedeporteerd. Van hen overleefden twee de vernietigingskampen en 44 wisten onder te duiken.

In april 1986 werd aan de Navolaan een monument onthuld ter nagedachtenis aan de omgekomenen. In 1988 is de Joodse Gemeente Stadskanaal opgeheven en bij die van Groningen gevoegd.

 

Gemeente Stadskanaal

Afbeelding gemeente Stadskanaal

terug naar gemeente overzicht

Stadskanaal: familie Jozep

Herman Jozep en Carolina Jozep-de Jong met beide kinderen

Herman Jozep en Carolina Jozep-de Jong met beide kinderen, ca. 1941 (Tg. 818 inv.nr S50-273c)

Stadskanaal: Seideravond

Seideravond bij de familie Goudsmit

Seideravond bij de familie Goudsmit, links F. Heilbron, ca. 1950 (Tg. 818, inv.nr S50-275c)